Człowiek, który zmienił historię Nowej Dęby. Kim był Eugeniusz Kwiatkowski?
Bez jego wielkiej wizji gospodarczej historia Nowej Dęby prawdopodobnie potoczyłaby się zupełnie inaczej. Eugeniusz Kwiatkowski kojarzony jest przede wszystkim z Gdynią i Centralnym Okręgiem Przemysłowym. Jednak ślady jego polityki gospodarczej do dziś są widoczne również w Nowej Dębie.
W związku z przypadającą na 22 sierpnia rocznicą śmierci Eugeniusza Kwiatkowskiego przedstawiciele Urzędu Miasta i Gminy Nowa Dęba uczcili pamięć tego człowieka.
Popiersie Kwiatkowskiego
Sekretarz gminy, Elżbieta Gil oraz kierownik Referatu Spraw Komunalnych, Mieczysław Nalepa złożyli kwiaty i zapalili znicz przed tablicą i popiersiem Kwiatkowskiego, które są przed budynkiem magistratu.
Związek Eugeniusza Kwiatkowskiego z Nową Dębą prowadzi bezpośrednio do Centralnego Okręgu Przemysłowego. Jako wicepremier i minister skarbu II RP, był liderem i polityczną twarzą tego gigantycznego przedsięwzięcia gospodarczego. Jego nazwisko historia połączyła również z rozwojem Gdyni.
COP miał uprzemysłowić dużą część kraju, stworzyć miejsca pracy, rozbudować potencjał obronny Polski oraz zmniejszyć różnice gospodarcze pomiędzy poszczególnymi regionami kraju. Jednym z miejsc, które znalazły się w centrum tej wielkiej przemiany, była Dęba – dzisiejsza Nowa Dęba.
Wytwórnia Amunicji
Kluczowym momentem była decyzja o budowie w Dębie Wytwórni Amunicji Nr 3. Lokalizacja nie była przypadkowa. Znajdował się tutaj poligon wojskowy, na którym można było prowadzić próby amunicji, a stosunkowo niedaleko funkcjonowały inne zakłady przemysłu metalowego i chemicznego.
Wraz z fabryką zaczęła powstawać infrastruktura, która całkowicie zmieniła niewielką miejscowość.
Budowano drogi, wodociągi, kanalizację, gazociągi i sieć energetyczną. W 1938 roku rozpoczęła się również budowa osiedla dla pracowników. Powstały m.in. szkoła, szpital, stołówka oraz basen. Produkcja amunicji ruszyła w lipcu 1939 roku.
Część tego dziedzictwa można zobaczyć do dzisiaj. Zachowały się m.in. przedwojenne budynki mieszkalne, dawna willa dyrektorska oraz przemysłowa wieża ciśnień.
Od Wytwórni do Dezametu
Przedwojenna inwestycja okazała się fundamentem późniejszego rozwoju gospodarczego miasta. Jej tradycje kontynuują dzisiejsze Zakłady Metalowe Dezamet, których początki sięgają właśnie Wytwórni Amunicji Nr 3 stworzonej w ramach COP.
Dlatego Eugeniusz Kwiatkowski i Nowa Dęba są ze sobą związani znacznie mocniej, niż może się wydawać. Nie chodzi bowiem wyłącznie o nazwisko zapisane na pomniku.
Realizacja wielkiego programu gospodarczego, którego był liderem, uruchomiła proces przemian, z którego wyrosło późniejsze miasto.
Obelisk i szkoła
Eugeniusz Kwiatkowski zmarł 22 sierpnia 1974 roku w Krakowie. Miał 85 lat. W Nowej Dębie jego jego imię nosi Zespół Szkół nr 2.
Postać wicepremiera upamiętnia też obelisk odsłonięty 16 czerwca 2007 roku, podczas obchodów 70. rocznicy utworzenia COP.
To symboliczne miejsce przypomina, że historia Nowej Dęby nie zaczyna się od uzyskania praw miejskich. Jej współczesne oblicze narodziło się znacznie wcześniej – wraz z jednym z najbardziej ambitnych projektów gospodarczych II RP.
Zobacz zdjęcia
