W sobotę, 2 września 1939 roku późnym popołudniem na wieś Chmielów spadł deszcz bomb. Zdarzenie to na zawsze odmienił los jej mieszkańców. Niemieckie lotnictwo wysłało nad miejscowość około 30 samolotów jednopłatowych, które przez kilkanaście godzin zrzuciły blisko 350 bomb. Celem ataku była infrastruktura kolejowa.
Skutki bombardowania Chmielowa były dramatyczne. Zginęło ponad 50 osób, setki zostały ranne, a wielu mieszkańców na zawsze utraciło zdrowie.
Większość domów została zrównana z ziemią. Ocalał jedynie kościół pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika, plebania oraz kilka budynków mieszkalnych. Zniszczono: cegielnię, młyn i niemal całą zabudowę wzdłuż torów kolejowych.
To wydarzenie zapisało się w historii jako jedna z największych tragedii, jakie dotknęły naszą miejscowość w czasie II wojny światowej.
Dlaczego Chmielów?
Przez lata krążyły różne hipotezy dotyczące przyczyn tego nalotu. Jedni uważali, że była to pomyłka – mylne uznanie Chmielowa za pobliską wytwórnię amunicji w Nowej Dębie. Inni twierdzili, że był to akt zemsty ze strony niemieckich oficerów, którzy mieli swoje osobiste zatargi z mieszkańcami.
Dopiero badania historyka dr. Tomasza Sudoła dały jasną odpowiedź – bombardowanie było celowe i wynikało z rozkazów niszczenia węzłów kolejowych, tak ważnych w pierwszych dniach wojny.
Pamięć o ofiarach
Mimo upływu 86 lat, trauma tamtych wydarzeń wciąż jest obecna w pamięci lokalnej społeczności. W Chmielowie praktycznie nie było rodziny, której nie dotknęłaby bezpośrednio ta tragedia.
Aby uczcić pamięć ofiar, wzniesiono Pomnik Ofiar Bombardowania Chmielowa, a na starym cmentarzu co roku odprawiana jest msza polowa.
W tym roku obchody odbędą się we wtorek, 2 września, o godz. 18:00 w kościele pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Po Eucharystii mieszkańcy złożą kwiaty pod pomnikiem.
„Ocalić od zapomnienia”
Pamięć o tej tragedii pielęgnowana jest także dzięki inicjatywom lokalnym. Kilka lat temu powstał film dokumentalny „Ocalić od zapomnienia – kartka z historii Chmielowa 2.09.1939 r.”, zrealizowany przez Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Chmielów we współpracy z ks. Witoldem Garbulińskim.
Młodzież przeprowadziła wywiady ze świadkami bombardowania, by ocalić ich wspomnienia i przekazać je kolejnym pokoleniom.
Zobacz film
Dlaczego warto pamiętać?
Bombardowanie Chmielowa to historia ogromnego cierpienia, ale także siły i determinacji mieszkańców, którzy mimo zniszczeń odbudowali swoją wieś.
Zapraszamy wszystkich mieszkańców do wspólnej modlitwy 2 września 2025 r. w Chmielowie.
Jeden komentarz
Bo była wojna?